Betty Davis - Ze Zeggen Dat Ik Anders Ben

Men kan zich nauwelijks de genre-doorbrekende, cultuur-overstijgende muzikale magie van Outkast, Prince, Erykah Badu, Rick James, The Roots, of zelfs de vroege Red Hot Chili Peppers voorstellen zonder de invloed van R&B pionier Betty Davis. Haar stijl van rauwe en onthullende punk-funk tart elke opvatting dat vrouwen geen visionairen kunnen zijn in de werelden van rock en pop. In de afgelopen jaren hebben rappers van Ice Cube tot Talib Kweli tot Ludacris gerapt over haar intens krachtige maar zinnelijke muziek.

Er is één getuigenis over Betty Davis die universeel is: zij was een vrouw vooruit op haar tijd. In ons hedendaags moment is dit misschien niet zo vanzelfsprekend als dertig jaar geleden – we leven in een tijdperk dat diepgaand veranderd is door flamboyante openlijkheid van vrouwelijke seksualiteit: van Parlet tot Madonna, Lil Kim tot Kelis. Toch, in 1973 toen Betty Davis voor het eerst verscheen in haar zilveren go-go laarzen, stralende glimlach en torenhoge afro, met wie kon je haar dan vergelijken? Marva Whitney had de stem maar niet de zelfstandigheid. Labelle zou pas een jaar later sexy worden met hun “Lady Marmalade” terwijl Millie Jackson pas in 1977 “Feelin’ Bitchy” was. Zelfs Tina Turner, de meest voor de hand liggende voorgangster van Betty’s felle stijl, kwam pas later in het decennium volledig uit de schaduw van Ike.

Mevrouw Davis’ unieke verhaal, nog steeds helaas grotendeels onbekend, is anders dan elk ander in de populaire muziek. Betty schreef het lied “Uptown” voor de Chambers Brothers voordat ze in de late jaren ’60 trouwde met Miles Davis, hem beïnvloedde met psychedelische rock, en hem introduceerde aan Jimi Hendrix — persoonlijk inspirerend voor het klassieke album Bitches Brew.

Maar haar schrijfvaardigheid lag ook ver vooruit op haar tijd. Betty schreef niet alleen elk lied dat ze ooit opnam en produceerde elk album na haar eerste, maar de jonge vrouw schreef ook de nummers die The Commodores aan Motown hielpen tekenen. Het Detroitse platenlabel kwam al snel met een aanbod voor een Motown schrijverscontract, dat Betty afwees. Motown wilde alles bezitten. Op weg naar het Verenigd Koninkrijk spoorde Marc Bolan van T. Rex de creatieve kracht aan om voor zichzelf te gaan schrijven. Een terugkerend thema in Betty’s loopbaan was haar onwrikbare Doe-Het-Zelf mentaliteit, waardoor ze snel iedereen afwees die niet bij haar visie paste. Ze zou uiteindelijk ook nee zeggen tegen Eric Clapton als producer van haar album, omdat ze hem te alledaags vond.

Haar tweede album uit 1974, They Say I’m Different, heeft een waardige, in te lijsten futuristische hoes die David Bowie’s sciencefiction-funk uitdaagt met echte rockende zielenvuur, afgetrapt met het woest zinnelijke “Shoo-B-Doop and Cop Him” (later gesampled door Ice Cube). Haar opvolger staat vol met klassiekers zoals “Don’t Call Her No Tramp” en de hilarische, harde, diepe funk van “He Was A Big Freak.”