Al Mati - Wat Gedoe

**Inclusief dubbelzijdige inleg met toelichtingen en foto’s** Al Mati was het pseudoniem van de excentrieke, in Portugal geboren en in Nederland gevestigde kunstenaar Alberto Mesquita. De naam betekent ‘Alberto Vriend’, waarbij ‘Al’ een verkorting is van Alberto en ‘Mati’ in het Surinaams ‘vriend’ betekent. Alberto’s verhaal leest als dat van een mythisch personage uit een Europese Kerouac-roman, maar in plaats van het op te schrijven, goot hij die avonturen en figuren in zijn plaat. De muziek en het stripachtige beeldwerk, getekend door zijn vriend Bruno Scoriels, vormen één geheel, waarbij Alberto zelf zowel het verhaal als het personage daarin wordt. Opgegroeid onder het bewind van Salazar in Lissabon, waar alle mannen naar Afrika werden opgeroepen, weigerde hij als pacifist. Daarmee kwam hij lijnrecht tegenover zijn vader te staan, geboren in Angola en een vooraanstaand advocaat met banden met de dictatuur. Omdat hij het standpunt van zijn zoon niet kon aanvaarden, dwong de breuk Alberto Portugal te ontvluchten als deserteur, alles achterlatend. Hij zocht een nieuw leven in Parijs, waar hij Bruno Scoriels ontmoette. Het tweetal speelde op straat om rond te komen en trok, jong en blut, op avontuur door Europa.

Tijdens een reis naar Barcelona staken ze de Pyreneeën te voet over via een trein­tunnel van vijf kilometer, zonder te weten of ze er levend uit zouden komen. De trein verscheen later op de hoes van Some Shit, een knipoog naar die hachelijke tocht en de vreemde wendingen in zijn leven. Van daaruit verhuisde hij naar België, waar hij Jolanda ontmoette, zijn latere vrouw, die ook op het album te horen is. Ze woonden in Nederland, daarna weer in België waar ze trouwden, voordat ze onder valse voorwendselen terugkeerden naar Portugal. Het bewind beloofde deserteurs vrijwaring, maar dat bleek onwaar, en Alberto moest opnieuw vluchten — ditmaal met een jong gezin, met Bruno’s paspoort om naar Nederland te ontkomen. Ze vestigden zich in de Gliphoeve-flats in de Amsterdamse Bijlmermeer, een levendige gemeenschap van nieuwkomers. Deze smeltkroes van culturen inspireerde Alberto muzikaal. Hij begon een studio in hun flat waar musici uit Suriname, Angola, de Antillen, Brazilië, Mozambique en Portugal in- en uitliepen om samen te spelen, te oefenen, op te nemen en groepen te vormen, waaronder Albatros, Comoção en Mati Africa, die internationaal optraden en op bekende Amsterdamse podia als De Melkweg en Paradiso. Nieuwkomer zijn was zwaar. Alberto was jarenlang staatloos en zwierf van land naar land. Sommige liedjes gaven stem aan zijn frustratie over het Portugese bewind, andere waren speels of simpelweg liefdesbriefjes aan zijn vrouw en kinderen. Hij overleed in 2021 in Nederland, waardoor Some Shit open blijft voor uitleg. Maar wanneer je je Europa in de jaren zeventig voorstelt — de politiek, de onrust en zijn behoefte om mensen over culturen heen met elkaar te verbinden — hoor je een kunstenaar die door tegenstellingen is gevormd en die zijn ervaringen, gevoelens en liefde in muziek heeft gegoten.