BJ Smith - Opdragen aan de groten Vier 'Wees niet wreed'

Al jarenlang levert B.J. Smith bijdragen aan NuNorthern Soul. Hij is een veelgevraagd man, die zijn tijd verdeelt tussen solowerk, gitaar spelen in de populaire JIM-formatie van Crazy P-man James Baron, samenwerken in uiteenlopende hooggewaardeerde projecten (waaronder Smith & Mudd, Bison en White Elephant) en componeren voor televisie. Door deze indrukwekkende reeks muzikale verplichtingen zijn solouitgaven de laatste tijd schaars geweest; Smiths meest recente uitgave op NuNorthern Soul, een uitgeklede versie van zijn Big Sur-single, verscheen eind 2023.

Het is nog langer geleden dat hij een deel afleverde in zijn populaire en doorlopende reeks Dedications To The Greats, waarin de singer-songwriter en componist zich met succes waagt aan liedjes van anderen. Sinds hij de reeks in 2013 op NuNorthern Soul begon met onthullende en bezielde bewerkingen van nummers van Mos Def en de Pharcyde, nam Smith ook stukken onder handen van Outkast, Prefab Sprout en Soul II Soul.

Op deel vier, Smiths eerste deel in de reeks in vijf jaar, brengt hij een “bewerking van een bewerking” – een vernieuwende en verbeeldingsrijke interpretatie van Billy Swans ‘Don’t Be Cruel’, zelf een versie van een lied dat eerst beroemd werd door Elvis Presley. Hun gedeelde liefde voor Swans versie bracht Smith samen met de meest in het oog springende gastmuzikant van deze uitgave, Joe Harvey-Whyte, wiens wiegende, bitterzoete en diep doorvoelde pedal-steelspel op de hele EP te horen is.

Smith levert drie contrasterende benaderingen. De EP wordt aangevoerd door de ‘Mother Earth’-versie, een langzaam ontvouwend epos waarin golven van met effecten beladen pedal steel en zonovergoten tokkelende akoestische gitaren Smiths met gesloten ogen gezongen klanken inleiden, om zich te zetten in een groef die doet denken aan zijn samenwerkingen met zijn oude vriend en vaste kompaan Paul ‘Mudd’ Murphy, en die Harvey-Whyte met vrolijk resultaat in het middelpunt plaatst. Naarmate het 14 minuten durende epos vordert, krijgen we lange, loom uitgesponnen elektrische gitaarsolo’s, op slagwerk leunende opbouwen in vertraagde beweging en wazige, uitgerekte orgelsolo’s. Het is een adembenemend briljant mengsel dat mijlenver afstaat van zowel Swans als Presleys versies.

Daartegenover zet de even epische ‘Earth Heart’-versie – verkrijgbaar als volledige zang- en instrumentale uitvoering – het lied zelf pal in het middelpunt. Na een uitgerekte opbouw, waarin Tamar Osborns prachtige en vloeiende fluitmotieven schuren langs loom gitaarsolowerk en Harvey-Whytes pedal steel, neemt Smith de microfoon ter hand en brengt hij een doorvoelde vertolking van de oprechte liedtekst over een gedempte groef in vertraagde beweging. Het nummer bouwt zich in golven op terwijl het voortschrijdt, waarbij Smith laag voor laag instrumenten toevoegt terwijl het naar een fraai slot rolt.

Het voortreffelijke geheel wordt afgerond met de ‘Root Heart Version’, een Balearisch-ontmoet-Americana benadering, gebouwd op schuifelende drums, warm klinkende basgitaar, uitwaaierend pedal-steelspel, flitsen van fluit en Smiths zonheldere akoestische gitaar. Verliefd en met meer dan een tikje dromerig starende ogen is het een echte zonsondergangstraktatie.