Diverse - Congo Funk

De totstandkoming van Congo Funk!, onze langverwachte reis naar het muzikale hart van het Afrikaanse continent, bracht het Analog Africa-team op twee reizen naar Kinshasa en één naar Brazzaville. Nauwkeurig geselecteerd uit ongeveer 2000 liedjes en teruggebracht tot 14, wil deze verzameling de vele kanten laten zien van de funky, hypnotiserende en schizofrene klanken die uit de twee Congolese hoofdsteden aan de oevers van de rivier de Congo komen. Aan de zuidelijke oever ligt de stad Kinshasa – hoofdstad van de Democratische Republiek Congo, het land dat vroeger Zaïre heette – die vaak wordt gezien als het muzikale Mekka van Afrika, de stad die zulke onsterfelijke bands voortbracht als African Jazz, O.K. Jazz en African Fiesta, en de plek waar aspirant-muzikanten van het hele continent naartoe gingen om naam te maken. Maar de stad Brazzaville aan de noordelijke oever van de rivier – hoofdstad van de Republiek Congo – speelde een even belangrijke rol in het verspreiden van Congolese klanken over het continent. Naast het voortbrengen van legendarische bands zoals Les Bantous de la Capital, waren het de krachtige zenders van Radio Brazzaville die het onmiskenbare ritme van Congolese Rumba tot ver in Nairobi, Yaoundé, Luanda en Lusaka lieten horen, waardoor de elektrische gitaar het belangrijkste instrument van het continent werd! Hoewel het muzikale landschap van deze steden in de late jaren 1950 werd bepaald door een kern van bands, is de modernisering van de Congolese muziek gestaag geëvolueerd totdat de gebeurtenissen rond het bokswedstrijd tussen Muhammad Ali en George Foreman een keerpunt markeerden. De organisator van dat evenement, bekend als “Rumble In The Jungle”, was niemand minder dan de beruchte Don King, die 10 miljoen dollar nodig had om Ali en Foreman in een bokskamp te krijgen. De enige kandidaat die bereid was zo’n bedrag op tafel te leggen, was Mobutu Sese Seko, president van de Democratische Republiek Congo. Mobutu – de megalomane dictator die aan de macht kwam met steun van de Verenigde Staten en België in ruil voor onbeperkte en betaalbare toegang tot de rijkdommen van het land – had een zwak voor muziek en het is dan ook geen verrassing dat hij instemde met een driedaags live muziekfestival dat voorafgaand aan de “Rumble” werd georganiseerd. Zaïre 74 – zoals het festival werd genoemd – was bedoeld om de bokswedstrijd aan te wakkeren en vele sterren werden uitgenodigd. Hoewel talloze artiesten voor de gelegenheid samenkwamen, was het de uitvoering van James Brown op Zaïrese bodem die onder de jongere generatie voor opschudding zorgde en honderden aspirant-muzikanten inspireerde om hun elektrische gitaren te pakken en de galm maximaal open te zetten op zoek naar een nieuwe klank waarin hyperactieve Rumba werd vermengd met elementen van psych en funk. Hoewel de resultaten heel anders waren dan de populaire muziek van de drie musketiers – zoals Tabu Ley, Franco en Verckys werden genoemd – waren ze geen volledige breuk met de traditie. Deze nieuwe klanken ontstonden in een tijd waarin de Congolese platenindustrie – voorheen gedomineerd door grote Europese platenmaatschappijen – een periode van achteruitgang doormaakte door stijgende productiekosten en een radicale verandering nodig had. Het gat werd opgevuld door tientallen ondernemers die bereid waren risico’s te nemen met kleinschalige uitgaven. Het was het begin van een gouden tijdperk voor Congolese onafhankelijke platenlabels, en de beste daarvan – Cover N°1, Mondenge, Editions Moninga, Super Contact – bewaarden het werk van enkele van de beste artiesten uit de regio, terwijl ze een generatie jongere muzikanten in de schijnwerpers zetten. Congo Funk! is het verhaal van deze klanken en labels, maar vooral het verhaal van twee steden, gescheiden door water maar verenigd door een onvernietigbaar ritme. De veertien liedjes op deze dubbele lp tonen de vele kanten van de Congolese hoofdsteden en belichten de bands en artiesten, beroemd en onbekend, die Rumba naar nieuwe hoogten stuwden en uiteindelijk het muzikale landschap van het hele continent en daarbuiten beïnvloedden.